Céard é Saoráil Faisnéise?

Tháinig an tAcht um Shaoráil Faisnéise i bhfeidhm an 21 Aibreán, 1998. Achtaíodh an tAcht um Shaoráil Faisnéise 2014 an 14 Deireadh Fómhair, 2014.
 

Tá na cearta seo agat faoin Acht:  

 

Cén taifid ar féidir leat a iarraidh faoin Acht um Shaoráil Faisnéise?

Is féidir leat na taifid seo a leanas arna gcoinneáil ag Roinn, nó ag comhlachtaí poiblí áirithe, a iarraidh:
 


Féadfaidh cáipéis pháipéir, faisnéis arna coinneáil ar ríomhaire, ábhar arna phriontáil amach, léarscáileanna, pleananna, micrifilm, micrifìs, ábhar closamhairc, srl. a bheith i gceist le ‘taifead’.
 

Ní gá duit cúis a thabhairt maidir leis an ábhar go bhfuil tú ag iarraidh teacht ar thaifid áirithe, agus caithfidh an Roinn Rialtais nó comhlacht atá i gceist míniú a thabhairt duit má dhiúltaíonn siad cead duit le teacht ar aon taifead a iarrann tú. Caithfear cinneadh a dhéanamh faoi d’iarratas um Shaoráil Faisnéise faoi cheann 20 lá oibre de ghnáth.
 

Má bhíonn ceist shonrach agat maidir le hiarratas um Shaoráil Faisnéise a dhéanamh chuig an Roinn seo, féach ar ár gCeisteanna Coitianta um Shaoráil Faisnéise 

 

Tuilleadh Faisnéise

Le faisnéis níos cuimsithí a fháil um Shaoráil Faisnéise lena n-áirítear téacs iomlán na nAchtanna um Shaoráil Faisnéise, féach ar shuíomh gréasáin Aonad Lárnach na mBeartas um Shaoráil Faisnéise sa Roinn Caiteachais Phoiblí & Athchóirithe     

Is féidir leat liosta de na hiarratais neamhphearsanta um Shaoráil Faisnéise a fuarthas (Márta 2015) a fheiceáil. 

 

Rochtain ar Fhaisnéis ar an gComhshaol (AIE)

Soláthraítear sa chuid seo faisnéis ghinearálta faoi Rialacháin na gComhphobal Eorpach (Rochtain ar Fhaisnéis faoin gComhshaol). Áirítear leis faisnéis chúlra maidir leis an reachtaíocht, conas iarratas um AIE a dhéanamh, sonraí teagmhála agus táillí. 

Le Rialacháin na gComhphobal Eorpach (Rochtain ar Fhaisnéis faoin gComhshaol 2007 go  2011 (I.R. Uimh. 133 de 2007 agus I.R. Uimh. 662 de 2011)  (dá ngairtear Rialacháin AIE ina dhiaidh seo), tugtar cearta dlí dóibh siúd a fhéachann teacht ar fhaisnéis faoin gcomhshaol ó údaráis phoiblí.


Faoi na rialacháin seo, caithfear faisnéis, a bhaineann leis an gcomhshaol, arna coinneáil ag, nó do, údarás poiblí, a chur ar fáil nuair a iarrtar amhlaidh, faoi réir eisceachtaí áirithe.

Soláthraíonn na Rialacháin um Rochtain ar Fhaisnéis faoin gComhshaol sainmhíniú ar fhaisnéis chomhshaoil; leagann siad amach an bealach inar féidir iarratais ar fhaisnéis a chur faoi bhráid údarás poiblí agus an dóigh a gceanglaítear ar údaráis phoiblí déileáil le hiarratais. 

 

Conas iarratas um AIE a dhéanamh

Agus tú ag déanamh iarratais ar fhaisnéis faoi Rialacháin AIE, ceanglaítear ort na nithe seo a leanas a dhéanamh:  


 

Sonraí Teagmhála

Caithfear gach iarratas faoi na hAchtanna um Shaoráil Faisnéise a sheoladh chuig: 

  Seoladh

Oifigeach Faisnéise
Roinn Dlí agus Cirt agus Comhionannais
51 Faiche Stiabhna
Baile Átha Cliath 2
D02 HK52

 
  Teileafón + 353 1 6028202 ext. 8408/8417  
  Lo-ghlao: 1890 221 227 ext. 8408/8417  
  R-phost: foi@justice.ie  

 



 

 

 

Táillí

Níl aon táillí ann i dtosach báire le haghaidh iarratas a dhéanamh faoi Rialacháin AIE. Ach féadfaidh an Roinn táille réasúnach a ghearradh as ucht an fhaisnéis a iarradh a sholáthar. D’fhéadfadh costais maidir le faisnéis a thiomsú, a chóipeáil, a chlóbhualadh nó a chur sa phost a bheith san áireamh leis seo. Ní ghearrtar aon mhuirear agus iarratas á dhéanamh ar athbhreithniú inmheánach.   


Cosnaíonn sé €150 le hachomharc a thógáil chuig an gCoimisinéir Faisnéise Comhshaoil, nó €50 más sealbhóir nó cleithiúnach sealbhóra cárta leighis nó tríú páirtí thú, atá ag déanamh achomhairc i gcoinne an chinnidh faisnéis áirithe a scaoileadh. 
 

Ceanglais maidir le bheith ag déileáil le hiarratas


I gcoitinne, ceanglaítear ar an Roinn iarratas um AIE a fhreagairt faoi cheann aon mhí ó thráth faighte an iarratais. I gcás nach féidir leis an Roinn freagairt a thabhairt faoi cheann na haon mhíosa sin, mar gheall ar chastacht nó ar líon na faisnéise a iarrtar, scríobhaimid chuig an iarratasóir faoi cheann na míosa sin, ag tabhairt le fios cathain a eiseofar freagairt. Ba cheart nach faide ná dhá mhí ó thráth faighte an iarratais tosaigh a bheadh i gceist leis an dáta sin.


Mura mbíonn an fhaisnéis a iarradh ag an Roinn; is féidir leis an Roinn an t-iarratas a aistriú chuig údarás poiblí eile nó comhairle a thabhairt don iarratasóir faoin áit a gcreideann sé gur chóir an t-iarratas a sheoladh. I gceachtar cás, ceanglaítear ar an Roinn sin a chur in iúl don iarratasóir.

 


Achomharc i gcoinne cinnidh

Faoi Airteagal 11 de Rialacháin AIE, tá sé de cheart agat athbhreithniú inmheánach ar an gcinneadh tosaigh a lorg. Féadfaidh tú athbhreithniú inmheánach a iarraidh freisin mura bhfuil freagairt faighte agat laistigh den tréimhse ama chuí. Caithfear athbhreithniú inmheanach a iarraidh faoi cheann aon mhí ó thráth faighte an chinnidh bhunaidh (féadfaidh an t-údarás poiblí síneadh a chur leis an tréimhse ama sin ach ní cheanglaítear orthu amhlaidh a dhéanamh). Ní ghearrtar aon táille má iarrtar athbhreithniú inmheánach.


Déanann duine de bhaill foirne an údaráis phoiblí athmhachnamh iomlán ar an gceist i gcás athbhreithnithe inmheánaigh, agus féadfaidh an duine sin an cinneadh bunaidh a rinneadh a athdhearbhú, a athrú nó a chur ar neamhní.


Eiseofar toradh scríofa faoin athbhreithniú, leis an gcinneadh a chur in iúl duit, chomh maith leis an gcúis leis an gcinneadh agus do cheart achomhairc a dhéanamh chuig an gCoimisinéir Faisnéise Comhshaoil a thabhairt le fios duit, le cois na dteorainneacha ama agus na táillí a bhaineann le hachomharc dá leithéid, faoi cheann míosa ó dháta faighte an iarratais ar athbhreithniú.


Mura mbíonn tú sásta le toradh an athbhreithnithe inmheánaigh, is féidir leat achomharc a dhéanamh chuig an gCoimisinéir Faisnéise Comhshaoil. Caithfidh tú achomharc a dhéanamh faoi cheann míosa ón tráth a fhaightear an cinneadh ar an athbhreithniú inmheánach ón údarás poiblí. Féadfaidh an Coimisinéir síneadh a chur leis an teorainn ama seo i gcásanna aonair áfach.

 

 

Conas iarratas a dhéanamh

Iarratas a Dhéanamh 

Fís Amháin Státseirbhís