Ceanglaítear leis an gCoinbhinsiún go ndéantar coir d’fhoréigean in aghaidh na mban agus go ngearrtar pionóis dhlíthiúla as foréigean a dhéanamh ina n-aghaidh, lena n-áirítear foréigean baile, ciapadh gnéasach agus foréigean síceolaíoch

8 Márta 2019

D’fhógair Charlie Flanagan TD, an tAire Dlí agus Cirt agus Comhionannais, inniu gur dhaingnigh Éire Coinbhinsiún Chomhairle na hEorpa chun foréigean in aghaidh na mban agus foréigean baile a chosc agus a chomhrac (Coinbhinsiún Iostanbúl). Ionstraim shuntasach idirnáisiúnta dlí is ea an Coinbhinsiún. Ceanglaítear leis go ndéantar coir de chineálacha difriúla foréigin in aghaidh na mban agus go ngearrtar pionóis dhlíthiúla astu sin, lena n-áirítear foréigean baile, ciapadh gnéasach agus foréigean síceolaíoch.

Agus é ag fógairt an daingnithe tar éis cruinniú speisialta Rialtais a reáchtáladh chun Lá Idirnáisiúnta na mBan a cheiliúradh, dúirt an tAire Flanagan: “Eochairthosaíocht don Rialtas seo is ea cosaint agus tacaíocht a thabhairt d’íospartaigh. Is féidir leis an bhforéigean baile agus leis an bhforéigean gnéasach olltionchar a imirt ar íospartaigh agus ar an tsochaí ina hiomláine. Tríd an gCoinbhinsiún a dhaingniú, comhlíontar gealltanas ón Rialtas agus léirítear go soiléir nach gcuirfear suas le foréigean den sórt sin in Éirinn. Is oiriúnaí i bhfad an teachtaireacht sin toisc gurb é atá sa lá inniu ná Lá Idirnáisiúnta na mBan.”

Rinneadh an daingniú foirmiúil le linn searmanas a reáchtáladh ag Comhairle na hEorpa in Strasbourg ar maidin. D’fháiltigh Thorbjørn Jagland, Ard-Rúnaí Chomhairle na hEorpa, roimh an daingniú. Dúirt sé: “Fáiltímid roimh an daingniú ag Éirinn mar chruthúnas breise fós á léiriú go bhfuil ag éirí lenár gcoinbhinsiún, rud a chabhraíonn le foréigean a chosc, a chuidíonn le híospartaigh, agus a chinntíonn go dtugtar déantóirí an fhoréigin chun an dlí. Teastaíonn Coinbhinsiún Iostanbúl ó gach ceann dár mballstáit chun déantóirí an fhoréigin a ionchúiseamh ar bhealach i bhfad níos éifeachtaí, chun tacaíocht agus cosaint a thabhairt dá n-íospartaigh agus chun cur chun feidhme a dhéanamh ar bhearta a chabhróidh leis an bhforéigean a chosc ar an gcéad dul síos.”

Shínigh Éire an Coinbhinsiún i mí na Samhna 2015. Cé gurbh amhlaidh roimh shíniú an Choinbhinsiúin go raibh cuid mhór de na forálacha curtha chun feidhme cheana féin trí reachtaíocht na hÉireann agus tríd an gcleachtas riaracháin sa tír, bhí sé riachtanach roinnt píosaí reachtaíochta a rith agus gníomhartha eile a dhéanamh sula bhféadfaí an Coinbhinsiún a dhaingniú go foirmiúil. Sainaithníodh na gníomhartha amuigh sin i bplean gníomhaíochta a foilsíodh i mí Dheireadh Fómhair 2015 agus cuireadh ar áireamh iad sa Dara Straitéis Náisiúnta um Fhoréigean Baile, Gnéasach agus Inscnebhunaithe, a foilsíodh i mí Eanáir 2016.

Ar na príomhghníomhartha atá leagtha amach sa Straitéis tá oiliúint a chur ar oifigigh earnála poiblí, an Treoir maidir le hÍospartaigh a chur chun feidhme, agus achtú a dhéanamh ar reachtaíocht thábhachtach amhail an tAcht um Cheartas Coiriúil (Íospartaigh na Coireachta), 2017, agus an tAcht um Fhoréigean Baile, 2018. Ba é achtú an Achta um an Dlí Coiriúil (Dlínse Sheach-Chríochach), 2019, le déanaí an gníomh reachtach deiridh a bhí ag teastáil chun go bhféadfaí an Coinbhinsiún a dhaingniú inniu.

Dúirt an tAire freisin: “Is é atá i ndaingniú Choinbhinsiún Iostanbúl inniu ná an toradh ar an obair shuntasach atá á déanamh ag a lán daoine le roinnt blianta anuas. Ní fhágann an daingniú go mbeimid ag cur deireadh lenár gcuid oibre. Obair leanúnach is ea cur chun feidhme na ngníomhartha atá leagtha amach sa Dara Straitéis Náisiúnta um Fhoréigean Baile, Gnéasach agus Inscnebhunaithe. Leanfaidh an Rialtas le cosaintí a thabhairt d’íospartaigh an fhoréigin bhaile agus an fhoréigin ghnéasaigh agus le déantóirí an fhoréigin a choinneáil cuntasach. Toisc an foréigean sin a bheith chomh fairsing sin, ní féidir linn ár gcuid oibre ina aghaidh a laghdú. Ina ionad sin, tá an daingniú ina léiriú go leanfaimid lenár ngealltanais a chomhlíonadh.”

CRÍOCH

Nóta d’Eagarthóirí

Ionstraim shuntasach dlí chun foréigean gnéasach agus foréigean baile a chosc is ea Coinbhinsiún Chomhairle na hEorpa chun Foréigean in aghaidh na mBan agus Foréigean Baile a Chosc agus a Chomhrac, rud ar a dtugtar Coinbhinsiún Iostanbúl de ghnáth. Ghlac Coiste Ionadaithe na nAirí an Coinbhinsiún go foirmiúil ag Comhairle na hEorpa an 7 Aibreán 2011. Tháinig an Coinbhinsiún i bhfeidhm an 1 Lúnasa 2014.

Tá Éire ar an 34ú Ballstát (as 47 mBallstát) de Chomhairle na hEorpa a dhaingnigh an Coinbhinsiún. A luaithe a thagann sé i bhfeidhm, tá an Coinbhinsiún ina cheangal dlí ar na Stáit a dhaingnigh é.

Cuspóir an Choinbhinsiúin

Tá an Coinbhinsiún ina dhoiciméad leathan lena gcumhdaítear réimsí beartais roinnt Ranna. Is iad seo cuspóirí an Choinbhinsiúin seo:

 

                   a       mná a chosaint ar gach cineál foréigin, agus foréigean in aghaidh na mban agus foréigean baile a chosc, a ionchúiseamh agus a dhíothú;

                   b       a chinntiú go ndearfar creat, beartais agus bearta atá cuimsitheach le haghaidh cosaint agus cúnamh a thabhairt do gach duine a fhulaingíonn foréigean in aghaidh na mban agus foréigean baile;

                   c       comhar idirnáisiúnta a chur chun cinn d’fhonn foréigean in aghaidh na mban agus foréigean baile a dhíothú;

                   d       tacaíocht agus cúnamh a thabhairt d’eagraíochtaí agus do ghníomhaireachtaí forfheidhmithe dlí chun comhar éifeachtach a dhéanamh d’fhonn cur chuige comhtháite a ghlacadh i leith foréigean in aghaidh na mban agus foréigean baile a dhíothú; agus

                   e       rannchuidiú le gach cineál idirdhealaithe in aghaidh na mban a dhíothú agus le comhionannas substainteach idir mná agus fir a chur chun cinn, lena n-áirítear trí mhná a chumhachtú.

 

Reachtaíocht agus bearta eile a tugadh isteach chun daingniú foirmiúil a chumasú

Shínigh Éire Coinbhinsiún Iostanbúl i mí na Samhna 2015. Roimh shíniú an Choinbhinsiúin, bhí cuid mhór de na forálacha atá i gCoinbhinsiún Iostanbúl curtha chun feidhme cheana féin trí reachtaíocht na hÉireann agus tríd an gcleachtas riaracháin sa tír. Sainaithníodh na gníomhartha eile a measadh a bheith riachtanach le haghaidh daingniú ina dhiaidh sin agus cuireadh ar áireamh iad i bPlean Gníomhaíochta ar cheadaigh an Rialtas é.

Cuireadh na gníomhartha sin ar áireamh sa Dara Straitéis Náisiúnta um Fhoréigean Baile, Gnéasach agus Inscnebhunaithe 2016 – 2021, atá á cur chun feidhme faoi láthair.

Áiríodh leo oideachas/oiliúint a chur ar spriocghrúpaí san earnáil phoiblí, an Treoir maidir le hÍospartaigh a chur chun feidhme, maitrís measúnaithe riosca a bheith á forbairt ag an nGarda Síochána d’íospartaigh an fhoréigin bhaile agus ghnéasaigh, agus línte cabhrach 24 huaire a sholáthar d’íospartaigh an fhoréigin bhaile agus ghnéasaigh.

Bhí an tAcht um Fhoréigean Baile, 2018, ar cheann de na gníomhartha is tábhachtaí maidir le daingniú Choinbhinsiún Iostanbúl a chur ar aghaidh toisc gur comhlíonadh leis an Acht roinnt ceanglas atá sa Choinbhinsiún, lenar áiríodh rochtain a leathnú ar orduithe urchoisc, cumhachtaí a thabhairt do bhreithiúna déantóirí coire a atreorú chuig cláir agus cion a dhéanamh de phósadh éigeantais.

Ba é an tAcht um an Dlí Coiriúil (Dlínse Sheach-Chríochach) an gníomh reachtach deiridh a bhí riachtanach faoin gCoinbhinsiún. Foráiltear leis an bpíosa teicniúil reachtaíochta sin go bhféadfar ionchúisimh a thionscnamh i leith coireanna foréigneacha arna ndéanamh ag saoránaigh agus cónaitheoirí na hÉireann i stáit eile atá páirteach i gCoinbhinsiún Iostanbúl. Rith an tOireachtas an Bille an 28 Feabhra agus shínigh an tUachtarán mar dhlí é ansin. Réitigh sé sin an bealach le haghaidh an Conradh a bheith á dhaingniú ag Éirinn an 8 Márta, is é sin, Lá Idirnáisiúnta na mBan.

Na príomhghnéithe den Choinbhinsiún

Is é aidhm an Choinbhinsiúin a chinntiú go ndearfar creat, beartais agus bearta atá cuimsitheach le haghaidh cosaint agus cúnamh a thabhairt do gach duine a fhulaingíonn foréigean in aghaidh na mban nó foréigean baile.

Is iad seo a leanas roinnt de na príomhghnéithe den Choinbhinsiún:

Faireachán

Beidh Éire faoi réir faireachán idirnáisiúnta de bharr dhaingniú an Choinbhinsiúin. Is é GREVIO (an Grúpa Saineolaithe um Ghníomhaíocht in aghaidh Foréigean in aghaidh na mBan agus Foréigean Baile) an sainchomhlacht neamhspleách atá freagrach as faireachán a dhéanamh ar chur chun feidhme Choinbhinsiún Iostanbúl.

Déanfaidh GREVIO tuarascálacha a chur le chéile agus a fhoilsiú ina ndéanfar meastóireacht ar na bearta reachtacha agus na bearta eile arna ndéanamh ag tíortha chun éifeacht a thabhairt d’fhorálacha an Choinbhinsiúin. Féadfaidh GREVIO nós imeachta fiosrúcháin speisialta a thionscnamh ar mhaithe le cosc a chur ar aon chineálacha foréigin a chumhdaítear leis an gCoinbhinsiún a bheith á ndéanamh ar bhonn tromchúiseach, coitianta nó leanúnach. Féadfaidh GREVIO moltaí ginearálta a ghlacadh maidir le téamaí agus coincheapa an Choinbhinsiúin nuair is cuí freisin.

Fís Amháin Státseirbhís