Tionólfar reifreann ar Airteagail 41.3.2 agus 41.3.3 a leasú i mí na Bealtaine, i gcomhthráth leis na Toghcháin Eorpacha agus Áitiúla

 

29 Eanáir 2019

 

Thug an Rialtas ceadú inniu le haghaidh reifreann a thionól ar na forálacha Bunreachtúla maidir leis an gcolscaradh a leasú.  Tionólfar an reifreann i gcomhthráth leis na toghcháin Eorpacha agus Áitiúla ag deireadh mhí na Bealtaine 2019.

Ag labhairt dó tar éis an chruinnithe Comh-aireachta ar maidin, dúirt an tAire Flanagan:

“Is cúis áthais dom go bhfuair mé tacaíocht ó mo chomhghleacaithe Rialtais chun an reifreann tábhachtach seo a thabhairt ar aghaidh agus chun deis a thabhairt do mhuintir na hÉireann a dtuairim a chur in iúl ar shaincheist a théann i bhfeidhm, ar an drochuair, ar theaghlaigh ar fud na tíre.

“Is againne in Éirinn atá ceann amháin de na rátaí colscartha is ísle san Eoraip, agus is rud dearfach é sin.  Ar an drochuair, cliseann póstaí áirithe agus iad doréitithe agus cuireann sé sin an-bhrón agus an-imní ar gach duine atá i gceist. Ba mhaith leis an Rialtas a chinntiú go mbeidh an próiseas le haghaidh colscaradh a fháil cothrom, díniteach agus daonnachtúil agus go gcumasóidh sé don bheirt lena mbaineann bogadh ar aghaidh lena saol laistigh de thréimhse ama réasúnach.

“Ba mhaith liom aitheantas a thabhairt don obair a rinne an tAire Josepha Madigan, comhghleacaí de mo chuid, ar an mBille Comhaltaí Príobháideacha uaithi, rud a thosaigh an díospóireacht reachtach ar an tsaincheist seo.  Phléigh mise agus an tAire Madigan leis an gcliseadh pósta le linn ár ngairme sa dlí agus tuigimid go maith an costas mothúchánach agus airgeadais a ghabhann leis na tréimhsí idirscartha reatha atá sainordaithe sa Bhunreacht. Tuigimid freisin an gá atá ann leis na tréimhsí sin a athrú.”

I mí na Bealtaine, iarrfar ar an bpobal leasú ar Airteagal 41.3.2 den Bhunreacht a cheadú chun an íostréimhse cónaithe ar leithligh a bhaint do chéilí atá ag déanamh iarratas ar cholscaradh.  Tá sé beartaithe ag an Rialtas gnáthreachtaíocht a úsáid chun déileáil leis an tréimhse cónaithe ar leithligh.

Maidir le haon lánúin atá ag iarraidh colscaradh a fháil, ceanglaítear leis an mBunreacht faoi láthair go mbeadh ceithre bliana caite acu ag cónaí ar leithligh óna chéile as na cúig bliana roimhe sin.  Má ritear an reifreann, tabharfaidh an Rialtas Bille ar aghaidh lena leasófar alt 5(1)(a) den Acht um an Dlí Teaghlaigh (Colscaradh), 1996, chun an íostréimhse a laghdú go dhá bhliain le linn na dtrí bliana roimhe sin.

Dúirt an tAire Flanagan:

“Tá sé foghlamtha againn le himeacht ama gur trí reachtaíocht mhionsonraithe a thabhairt ar aghaidh san Oireachtas, seachas trínár mBunreacht, ba cheart plé le ceisteanna casta beartais shóisialta.  Ní bheidh aon athrú ann ar na prionsabail bhunúsacha ná na cosaintí bunúsacha a bhaineann leis an gcolscaradh.  Dá mbainfí an tréimhse ama ón mBunreacht, áfach, thabharfaí tuilleadh solúbthachta don Oireachtas reachtaíocht a rith chun go maolófaí an t-ualach ar dhaoine atá ag dul trí chliseadh pósta agus atá ar lorg tús nua.  Táim ag moladh Bille lena laghdófar an tréimhse cónaithe ar leithligh go dhá bhliain. Ar an mbealach sin, beidh daoine in ann iarratas a dhéanamh ar cholscaradh tráth níos luaithe.  Faoi mar atá an scéal faoi láthair, fágann an tréimhse idirscartha fhada a cheanglaítear faoin mBunreacht gur minic a lorgaíonn lánúineacha idirscaradh breithiúnach sula bhfaigheann siad colscaradh, agus iad thíos leis na costais dlí agus leis an strus breise a ghabhann leis sin.”

Ina theannta sin, dúirt an tAire Flanagan go gcoinneofaí i bhfeidhm na cosaintí bunreachtúla a bhaineann le colscaradh a dheonú:

“Má ritear an reifreann, coinneofar sa Bhunreacht na forálacha reatha ina bhfuil na ceanglais nach bhfuil ionchas réasúnach ar bith ann go mbeidh comhréiteach idir na céilí agus go bhfuil socrú cuí ann, nó go ndéanfar socrú cuí, le haghaidh na gcéilí agus le haghaidh aon leanaí. Is amhlaidh go fóill gurb í an Chúirt, agus an Chúirt amháin, a fhéadfaidh colscaradh a dheonú.”

Chomh maith leis sin, tabharfaidh an reifreann deis dúinn téacs nua a chur in ionad na forála as dáta maidir le haithint colscarthaí coigríche atá in Airteagal 41.3.3 den Bhunreacht.  Iarrfar ar an bpobal téacs nua a cheadú, áit a gcuirfear foráil nua-aimseartha shothuigthe in ionad an Airteagail sin. Forálfar go soiléir leis an téacs go bhféadfaidh an tOireachtas reachtaíocht a rith le haghaidh colscarthaí coigríche a fuarthas lasmuigh den Stát a aithint.  Dúirt an tAire Flanagan:

“Níl an teanga in Airteagal 41.3.3 soiléir agus tá sí go mór as dáta anois.  Tá sí ag teacht le tréimhse inár stair nuair a bhí an colscaradh toirmiscthe go sainráite faoin mBunreacht.  Níor tugadh an téacs cothrom le dáta leis na hathruithe ar vótáil an pobal ina bhfabhar sa bhliain 1995.  Tabharfaidh an reifreann i mí na Bealtaine sárdheis dúinn an aimhrialtacht sin a leigheas.  Tar éis an reifrinn, agus mar chuid dá chlár nua um athchóiriú an dlí, déanfaidh an Coimisiún um Athchóiriú an Dlí scrúdú ar na saincheisteanna dlíthiúla a bhaineann le haithint colscarthaí coigríche.  San am i láthair, tá rialacha difriúla i bhfeidhm maidir le haithint colscarthaí coigríche a dheonaigh cúirteanna sibhialta laistigh den Aontas Eorpach agus lasmuigh de.  Tá sé beartaithe agam aghaidh a thabhairt ar an neamhréireacht sin agus úsáidfidh mé an tuarascáil ón gCoimisiún um Athchóiriú an Dlí mar threoir le linn dom an reachtaíocht nua a dhréachtú.”

Cuirfear Coimisiún Reifrinn ar bun anois don reifreann ar an gcolscaradh i mí na Bealtaine.

Dúirt an tAire Flanagan mar fhocal scoir:

“Creidim go bhfuil tacaíocht fhorleathan ann san Oireachtas do na tograí a cheadaigh an Rialtas inniu agus ba mhaith liom buíochas a ghabháil leis na hurlabhraithe de chuid an Fhreasúra as a gcuid tuairimí ar na saincheisteanna seo a chur in iúl dom le cúpla seachtain anuas.”
 

CRÍOCH

 

Nótaí d’Eagarthóirí:

 

 

Fís Amháin Státseirbhís